Dit jaar neemt de Koninklijke Bosbouwmaatschappij van België u mee op ontdekkingstocht door Piemonte, een Italiaanse regio met contrasterende landschappen en vele bosbouwkundige uitdagingen. Tussen de populierenplantages in de Povlakte, de loofbossen op de heuvels die vroeger als hakhout werden beheerd, en de berg bossen die de valleien beschermen tegen aardverschuivingen en lawines, vormt Piemonte een ware bosbouwkundige mozaïek, rijk aan geschiedenis en diverse beheerservaringen.
Het bosgebied van Piemonte beslaat bijna een miljoen hectare, wat neerkomt op ongeveer 40 % van het regionale grondgebied. Het bos is grotendeels in particuliere handen — bijna 70 % van de oppervlakte — en zeer versnipperd, met percelen van gemiddeld amper één hectare, wat een gecoördineerd beheer aanzienlijk bemoeilijkt. Het bos, dat lange tijd vooral gericht was op brandhout en voedselproductie, met name dankzij de kastanjes, heeft zich in de loop van de landbouwterugloop aanzienlijk uitgebreid.
Wat de houtketen betreft, importeert Italië ongeveer 80 % van het verbruikte timmerhout en beschikt het slechts over een beperkte lokale houtverwerking, met als opvallende uitzondering de populier, waarvoor een dynamische en gestructureerde keten bestaat. Bovendien past de bosbouw in Piemonte al lang in een bredere benadering, waarbij een belangrijke plaats wordt ingeruimd voor ecosysteemdiensten: honing, paddenstoelen, truffels, brandhout, bescherming tegen natuurrampen… Tegen de achtergrond van klimaatverandering en toenemende milieueisen leggen de bosbeheerders in de regio daarom de nadruk op het behoud van de bosgebieden en op het benutten van de diensten die het bos levert, met name via nieuwe economische instrumenten zoals koolstofcertificaten en biodiversiteitscertificaten. Onze reis biedt de gelegenheid om deze praktijken in het veld te verkennen en tegelijkertijd te genieten van de culturele rijkdom van Piemonte tijdens verschillende bezoeken die ons programma zullen afwisselen.
Programma
(onderhevig aan wijzigingen)
We reizen samen met de bus vanuit Barchon. Op de heen- en terugreis is er een overnachting gepland aan de Frans-Italiaanse grens. De rest van het verblijf vindt plaats vanuit een hotel ten oosten van Turijn, een ideaal vertrekpunt om de regio te verkennen.
Na een dag reizen bereiken we de Mauriennevallei en zullen we overnachten in Saint-Jean-de-Maurienne.
Nous rencontrerons le Consorzio Forestale Alta Valle di Susa (Groupement forestier de la Haute Vallée de Suse) dont les représentants nous guideront dans une forêt de haute montagne. Ils nous présenteront leurs projets de gestion du risque incendie sur les versants sud, une préoccupation récente depuis l’incendie de 2017 qui a ravagé plus de 4.000 ha dans le bas du Val de Suse.
Dag gewijd aan kastanjebossen in de regio Cuneo.
Op het programma: bezoek aan Silvateam, een van de grootste Italiaanse bedrijven in de productie van natuurlijke tannines, en ontdekking van de openbare kwekerij gespecialiseerd in de vele kastanjesoorten voor fruitproductie.
Nous serons accueillis par l’IPLA (Istituto per il Legno e l’Ambiente), institution publique chargée notamment des plans d’aménagement des forêts publiques. Ils dresseront un panorama du secteur forestier piémontais avant de nous emmener sur des sites de reboisements périurbains et de production de truffes dans les collines autour de Turin.
Cette journée sera consacrée au peuplier. À Casale Monferrato, l’Istituto di Pioppicoltura nous présentera la filière du peuplier en Italie ainsi que sa vaste collection de cultivars. Les chercheurs évoqueront également les enjeux environnementaux liés aux nouvelles réglementations, ainsi que le développement de cultivars mieux adaptés pour répondre à ces exigences, tout en faisant face aux effets du changement climatique. Nous visiterons plusieurs parcelles expérimentales, notamment en agroforesterie.
Nous parcourrons le Bosco della Partecipanza, la plus vaste forêt de plaine du Piémont, gérée collectivement depuis le Moyen Âge selon un modèle unique.
We zullen daar onder meer de implementatie van koolstof- en biodiversiteitscertificaten in Italië bespreken, waarvan er verschillende in dit bos zijn gegenereerd, evenals het onderzoek van de Universiteit van Turijn naar de effecten van klimaatverandering op eikenbomen.
De dag wordt afgesloten met een rondleiding door Susa, een historisch dorp met Romeinse overblijfselen, waar we onze laatste nacht zullen doorbrengen.
We zetten onze reis voort naar België, na een week vol bos- en culturele ontdekkingen.
Een gematigde aanpassing van het tarief zou kunnen plaatsvinden als de stijging van de brandstofprijzen zou worden doorberekend door de transportaanbieders.